Co to jest Pascal?

Pascal to język programowania wysokiego poziomu. Za jego pomocą można napisać proste lub złożone programy trybu tekstowego. Za pomocą języka Object Pascal można tworzyć również aplikacje okienkowe.

Pascal jak każdy język wymaga kompilatora, czyli aplikacji, która "tłumaczy" kod pisany na kod maszynowy (inaczej zamienia instrukcje przyjazne programiście na instrukcje przyjazne komputerowi). Obecnie kompilatory Pascal-a są udostępniane nieodpłatnie wraz z odpowiednimi edytorami.

Trochę historii

Język Pascal został opracowany w 1971 roku przez Niklaus-a Wirth - szwajcarskiego informatyka, laureata nagrody Turinga z 1984 roku.

Język opracowano w oparciu o język ALGOL60 (ang. ALGOrithmic Language), a konkretnie na dopracowanym przez Wirth-a Algol W.

Nazwa języka wywodzi się z nazwiska znanego francuskiego uczonego - Blaise Pascal-a.

Początkowo Pascal miał być wykorzystywany w celu nauki programowania strukturalnego. Zyskał on duże zainteresowanie przede wszystkim w Polsce i stał się dobrym początkiem nauki programowania nie tylko w szkołach i uczelniach, ale i w domach...

Obecnie został on wyparty przez nowoczesne języki programowania, tj. C, C++. Najnowszą implementację Pascal-a znajdziemy w języku Object Pascal, na którym opiera się środowisko Delphi oraz Kylix. Pomimo jego "zejścia" ze sceny języków programowania, nadal posiada swoje grono zwolenników i można w nim pisać ciekawe programy...

Dlaczego dobry na początek

Język Pascal jest niezwykle prosty do nauczenia. Jego polecenia są naprawdę proste i łatwe w zapamiętaniu.

Kod pisany w Pascal-u można uznać za bardzo przejrzysty i czytelny. Traci na tym zwięzłość kodu, a co za tym idzie - objętość pliku.

Dzięki Pascal-owi można nauczyć się wielu rzeczy, które są stosowane w innych językach programowania. Nie są to instrukcje identyczne, ale można łatwo je porównać.

Pascal daje wzorzec do dalszej nauki programowania. Umiejąc Pascal-a można porównywać go do nowego języka programowania. Wyciąganie odpowiednich w wniosków (np. różnice programu w Pascal-u i programu w C) może doprowadzić do lepszego zrozumienia innego języka programowania (np. C).

Ponadto Pascal to dobry początek dla programistów, którzy chcą nauczyć się języka Delphi od jego fundamentalnych podstaw.

Funkcje i procedury

W Pascal-u można pisać programy używając tzw. funkcji oraz procedur. Obie te rzeczy można nazwać podprogramami, które wykonują określone czynności. Funkcja różni się dodatkowo tym, że zwraca określoną wartość (wynik).

W innych językach programowania występuje raczej tylko funkcja, jako określenie podprogramu realizującego określone zadanie w danym programie. Zwykle może ona zwracać wartość lub nie.

Dzięki tym podprogramom można obliczyć coś lub narysować kilka razy używając jednego kodu (nie trzeba pisać instrukcji od nowa). Można inne argumenty, dzięki czemu zwracany wynik funkcji może być inny...

Moduły

Oprócz funkcji i procedur, w Pascalu wykorzystywane są również moduły. Są to tzw. biblioteki, które przechowują odpowiednie procedury i funkcje.

Kod

Jak wspominałem kilka razy: kod jest bardzo prosty.

Przykładowy program może wyglądać tak:

Program taki oczywiście nic nie wyświetli. Aby coś się wyświetliło wystarczy wpisać:

W tym wypadku program wyświetli napis "Hello World!" i zakończy swoje działanie (zauważalne w trybie tekstowym). Być może przykłady te nie wiele dają, ale można tutaj już zauważyć prostotę kodu.

Angielskie oznaczenia mówią dosłownie to co ma być robione: begin - zaczynaj, write - pisz, end - koniec.

Przydatność Pascala

Pomimo, że Pascal zalecany jest do nauki programowania nie można stwierdzić, że jest to jedyny obiekt przydatności tego języka. Obecnie sam Pascal nie posłuży do napisania porządnej, komercyjnej aplikacji. Takie zastosowanie miało miejsce w latach '80 i '90, kiedy napisano bardzo dużo programów właśnie w Pascalu.

Wspominałem również, że środowiska Delphi i Kylix opierają się na Pascal-u. W języku Delphi i jego odpowiednik dla systemów uniksowych (Kylix) można napisać profesjonalne, okienkowe programy...

Podsumowanie

Język Pascal został opracowany w 1971 roku. Początkowo miał służyć do nauki programowania strukturalnego, ale w późniejszych latach stosowano go również do pisania zaawansowanych komercyjnych programów.

Pascal jest bardzo dobrym językiem na początek. Dzięki niemu poznasz podstawy programowania. Jeżeli zależy Ci na dobrym poznaniu środowiska Delphi również powinieneś zwrócić na niego uwagę.

Kod Pascala jest bardzo przejrzysty i czytelny. Intuicyjne nazwy poleceń sprawiają, że jego nauka jest dosyć prosta.

Obecnie czysty Pascal nie jest używany do zastosowań profesjonalnych. Został on wyparty przez nowsze języki programowania, które okazują się bardziej funkcjonalne.